ОДОБИ МУОШИРАТ БО ДИГАРОН АЗ НИГОҲИ ИСЛОМ

Ба номи Худованди бахшояндаву меҳрубон

        Дини мубини Ислом дини ахлоқ ва инсондӯстӣ буда, ба муносибати неку шоиста байни инсонҳо аҳамияти бузург медиҳад. Муоширати нек яке аз василаҳои муҳими таҳкими ваҳдат, дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ дар ҷомеа мебошад. Дар Қуръони карим ва суннати Паёмбари Ислом (ﷺ) меъёрҳои равшани муоширати нек баён гардидаанд, ки ҳадафи онҳо ташаккули ҷомеаи солим ва ахлоқӣ мебошад.

       Одоби муошират маҷмӯи қоидаҳои ахлоқӣ ва рафторест, ки инсон ҳангоми сухан гуфтан ва муносибат бо дигарон риоя мекунад. Аз нигоҳи Ислом, муошират бояд бар пояи эҳтиром, ростгӯӣ, адолат, меҳрубонӣ ва таҳаммулпазирӣ сурат гирад.

         Қуръони карим мусалмононро ба гуфтори нек ва муносибати шоиста даъват мекунад. Худованд мефармояд:

        «Ва ба мардум сухани нек гӯед.» (Сураи «Бақара», ояти 83)

        Ин оят нишон медиҳад, ки сухани нек на танҳо вазифаи ахлоқӣ, балки амри илоҳӣ мебошад.

         Дар ояти дигар омадааст:

        «Ба роҳи Парвардигорат бо ҳикмат ва панду андарзи нек даъват намо.» (Сураи «Наҳл», ояти 125)

Ин оят ба зарурати истифодаи ҳикмат, нармӣ ва эҳтиром дар муошират ишора мекунад.

Паёмбари акрам (ﷺ) намунаи беҳтарини ахлоқи ҳамида буданд. Пайғамбари Худо (с) мефармоянд:

«Ҳар касе, ки ба Худо ва рӯзи қиёмат имон дорад, сухани нек гӯяд ё хомӯш бошад.» (Ривояти Бухорӣ ва Муслим)

        Ин ҳадис аҳамияти назорати забон ва масъулияти инсонро дар ҳар сухане, ки мегӯяд, таъкид мекунад.

         Дар ҳадиси дигар омадааст: «Беҳтарини шумо касест, ки ахлоқаш беҳтар бошад» (Ривояти Бухорӣ)

Аз таълимоти Ислом чанд қоидаи муҳим бармеояд:

ростгӯӣ ва парҳез аз дурӯғ, эҳтироми калонсолон ва меҳрубонӣ нисбат ба хурдсолон, дурӣ аз ғайбат, туҳмат ва масхара, истифодаи суханони мулоим ва хушмуомилагӣ, гӯш кардани сухани дигарон бо эҳтиром,

салом додан ва посухи нек ба салом додан, бахшидан ва гузашт кардан ҳангоми ихтилоф.

Риояи одоби муошират боиси таҳкими дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ваҳдати ҷомеа мегардад. Муоширати нек низоъҳоро коҳиш дода, муҳити солими иҷтимоиро фароҳам месозад. Баръакс, суханони дағал, таҳқир, ғайбат ва дурӯғ боиси душманӣ ва парокандагии ҷомеа мешаванд.

Дар замони муосир, ки воситаҳои иртиботи электронӣ ва шабакаҳои иҷтимоӣ густариш ёфтаанд, риояи ахлоқи исломӣ дар фазои маҷозӣ низ аҳамияти калон дорад. Мусулмон бояд ҳам дар гуфтори рӯбарӯ ва ҳам дар навиштаҳои худ ростқавл, боадаб ва масъулиятшинос бошад.

         Дар хотимаи ин нигошта ҳаминро гуфтанӣ ҳастам, ки одоби муошират яке аз рукнҳои муҳими ахлоқи исломӣ мебошад. Қуръон ва суннати Паёмбар (ﷺ) инсонро ба гуфтори нек, эҳтироми дигарон, ростгӯӣ ва дурӣ аз ҳар гуна сухани бад даъват мекунанд. Риояи ин меъёрҳо барои ташаккули ҷомеаи орому муттаҳид ва тарбияи шахсияти солеҳ аҳамияти бузург дорад. Аз ин рӯ, ҳар як мусулмон бояд кӯшиш намояд, ки дар тамоми муносибатҳои худ бо дигарон одоби муоширати исломиро риоя намояд.