ҚУРЪОН — РОҲНАМОИ ЗИНДАГИИ ИНСОНҲО
Ба номи Худованди бахшояндаву меҳрубон
Сипосу ҳамди бепоён ба Худои Яктои Бениёз, ки беандоза меҳрубону раҳим аст ва раҳмати Ӯ ҳама ашёро фаро гирифтааст. Салому дуруди мо ба Сайидулмурсалин ҳазрати Муҳаммади Мустафо саллаллоҳу алайҳи ва салам ва ба хонадону ёрони ў бод.
Қуръони Маҷид дорои 114 сура ва 6236 оят мебошад. Оят он матне аст, ки байни ду фосила талаффуз карда мешавад. То ба имрӯз ҳатто як ҳарфи Қуръон тағйир наёфтааст. Ҳамаи нусхаҳои чопшудаи Қуръони Маҷид бо ҳам мутобиқати комил доранд. Қуръон то рӯзи охират дар зери ҳифзи Аллоҳ қарор дорад ва ҳеҷ гоҳ табдил ва иваз намешавад! Худованд худ мефармояд:
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ [٩]
«Ба дурустӣ ки Мо Қуръонро фурў фиристодем ва ҳамоно Мо онро Нигаҳбон ҳастем». («Ҳиҷр»; 9).
Хонандаи азиз! Қуръони карим бузургтарин сарчашмаи ҳидоят ва маърифати исломӣ буда, дар ҳаёти маънавӣ, ахлоқӣ ва иҷтимоии миллиардҳо инсон нақши муҳим дорад. Ин китоби муқаддас, ки ба ҳазрати Муҳаммад (с) нозил гардидааст, на танҳо китоби ибодат, балки роҳнамои зиндагии инсон дар тамоми паҳлуҳои ҳаёт мебошад.
Қуръон инсонро ба роҳи рост, адолат, некӯкорӣ, донишомӯзӣ, эҳтироми падару модар, меҳрубонӣ, ростқавлӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ даъват мекунад. Арзишҳои дар он инъикосёфта барои ташаккули шахсияти солим ва бунёди ҷомеаи ободу осоишта аҳаммияти бузург доранд.
Қуръони карим инсонро ба роҳи ҳақиқат ва зиндагии шоиста ҳидоят менамояд. Дар ояти 2-и сураи «Бақара» омадааст:
“ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ”
«Ин китобест, ки дар он ҳеҷ шакке нест ва барои парҳезгорон ҳидоят мебошад».
Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръон барои инсонҳо сарчашмаи роҳнамоӣ буда, онҳоро ба шинохти ҳақиқат, худшиносӣ ва масъулиятшиносӣ даъват мекунад.
Яке аз вазифаҳои муҳими Қуръони карим тарбияи ахлоқии инсон мебошад. Дар таълимоти он ростқавлӣ, амонатдорӣ, адолат, сабр, бахшиш, меҳрубонӣ ва эҳтироми дигарон мақоми хос доранд.
Дар сураи «Наҳл», ояти 90 омадааст:
“إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ”
«Ҳамоно Аллоҳ ба адолат ва некӯкорӣ фармон медиҳад».
Аз ин рӯ, инсон бояд дар муносибат бо оила, ҷомеа ва атрофиён адолатро риоя намуда, аз рафторҳои нодуруст ва зулму ситам худдорӣ кунад.
Илм ва дониш дар таълимоти исломӣ мақоми баланд доранд. Аввалин оятҳои нозилшудаи Қуръон бо амри хондан оғоз мешаванд:
“اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ”
«Бихон ба номи Парвардигорат, ки офарид».
Ин оят аҳаммияти хондан, омӯзиш, андеша ва ҷустуҷӯи донишро таъкид менамояд.
Қуръон инсонро ба тафаккур дар бораи олами ҳастӣ, табиат, замину осмон ва офаридаҳои Худованд даъват мекунад. Аз ин ҷиҳат, донишомӯзӣ ва рушди тафаккури илмӣ яке аз омилҳои муҳими пешрафти ҷомеа ба ҳисоб меравад.
Оила асоси ҷомеа мебошад. Қуръони карим ба эҳтироми падару модар, муносибати нек бо ҳамсар, тарбияи фарзандон ва нигоҳ доштани робитаҳои хешутаборӣ аҳаммияти махсус медиҳад.
Дар сураи «Исро», ояти 23 инсонҳо ба некӣ кардан ба падару модар даъват шудаанд.
“وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا”
“Парвардигорат муқаррар дошт, ки ҷуз Ӯро напарастед ва ба падару модар некӣ кунед. Ҳар гоҳ то ту зинда ҳастӣ, ҳар ду ё яке аз он ду солхӯрда шаванд, ононро маёзор ва ба дуруштӣ хитоб макун ва бо онон ба икром сухан бигӯй”.
Ин таълимот барои таҳкими муносибатҳои оилавӣ, тарбияи фарзандони солеҳ ва ташаккули ҷомеаи солим замина фароҳам меорад.
Ҳамчунин Қуръон инсонҳоро ба ҳамдигарфаҳмӣ, эҳтироми шаъну шарафи инсонӣ ва ҳамкории нек даъват менамояд.
Дар зиндагии инсон мушкилот, озмоишҳо ва душвориҳои гуногун ба вуҷуд меоянд. Қуръон сабру таҳаммул, таваккал ба Худованд ва умедро ҳамчун арзишҳои муҳим таълим медиҳад.
Дар сураи «Бақара», ояти 153 омадааст:
“إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ”
«Ҳамоно Аллоҳ бо собирон аст».
Ин таълимот инсонро ба устуворӣ, таҳаммулпазирӣ ва мубориза бо мушкилоти зиндагӣ ҳидоят мекунад.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати илму технология масъалаи тарбияи маънавию ахлоқии инсон аҳаммияти бештар пайдо кардааст.
Таълимоти Қуръон метавонад дар таҳкими чунин арзишҳо саҳми муҳим гузорад:
- Тарбияи инсони масъулиятшинос ва ватандӯст.
- Пешгирии рафторҳои ношоиста ва беадолатӣ.
- Тақвияти эҳтиром ва ҳамдигарфаҳмӣ.
- Тарбияи насли донишманду соҳибмаърифат.
- Тақвияти сулҳу субот ва ҳамзистии осоишта.
Аз ин рӯ, омӯзиши дуруст ва маърифати илмии Қуръони карим дар тарбияи насли ҷавон аҳаммияти назаррас дорад, Қуръони карим ҳамчун сарчашмаи ҳидоят ва маърифати маънавӣ дар ташаккули шахсияти инсон нақши муҳим дорад. Таълимоти он ба рушди ахлоқи ҳамида, донишомӯзӣ, адолат, эҳтироми ҳуқуқи инсон, таҳкими оила ва муносибатҳои неки иҷтимоӣ мусоидат менамояд.
Хонандаи муҳтарам бояд дарк кунад, ки Қуръони карим на танҳо китоби муқаддаси дини Ислом, балки роҳнамои муҳими маънавию ахлоқии зиндагии инсонҳо мебошад. Он инсонро ба роҳи некӣ, адолат, дониш, меҳрубонӣ, сабр ва инсондӯстӣ ҳидоят мекунад.
Омӯзиш ва дарки дурусти маънои оятҳои Қуръон барои баланд бардоштани маърифати динӣ, ташаккули ҷаҳонбинии солим ва тарбияи насли ҷавон аҳаммияти бузург дорад.
Аз ин рӯ, ҳар як инсон бояд на танҳо ба хондани Қуръони карим, балки ба фаҳмидани маъно ва татбиқи арзишҳои созандаи он дар зиндагии ҳаррӯза низ таваҷҷуҳ намояд, чунки Қуръон чароғи ҳидоят, сарчашмаи маърифат ва роҳнамои зиндагии шоистаи инсонҳост.
Другие статьи
Выступления Президента
Изҳори ҳамдардӣ ва супоришҳои Сарвари давлат дар робита ба оқибатҳои офати табиӣ дар шаҳри Кӯлоб
ПодробнееВыступления Председателья Исламского Центра
ТАШРИФИ САИДМУКАРРАМ АБДУҚОДИРЗОДА-РАИСИ МАРКАЗИ ИСЛОМӢ БА МАРКАЗИ ТАЪЛИМИИ “ПОЙТАХТ”-И ҚУШУНҲОИ САРҲАДИИ КДАМ ДАР НОҲИЯИ ФИРДАВСИИ ШАҲРИ ДУШАНБЕ
Подробнее


